Nhà báo Phan Khôi (1887-1959) là một cây bút tả xung hữu đột trên trường văn trận bút, liên tục tham gia các cuộc tranh luận nảy lửa trên báo chí nước ta những năm 20, 30 của thế kỷ trước với nhiều chủ đề: Truyện Kiều, quyền của phụ nữ, Nho giáo, quốc học, thơ mới và thơ cũ…

ĐNO - Báo Phụ nữ Tân văn (xuất bản ở Sài Gòn) ngày 10-3-1932 chạy bài Một lối thơ mới trình chánh giữa làng thơ của nhà báo Phan Khôi trong đó tự giới thiệu bài thơ Tình già của ông. 10 năm sau, trong Thi nhân Việt Nam (Nguyễn Đức Phiên xuất bản, Hà Nội, 1942), hai nhà biên soạn Hoài Thanh và Hoài Chân xem đây là "sự kiện" đánh dấu thời điểm "nhóm dậy" một "cuộc cách mạng về thơ ca".

ĐNO - Chiều muộn cách đây 8 năm, chúng tôi đến thăm người cháu ngoại của chí sĩ yêu nước Phan Chu Trinh ở căn phòng nhỏ phía sau Nhà lưu niệm bên con đường ở Đà Nẵng cùng mang tên ông.

ĐNO - Mỗi khi Tết đến xuân về lại nghe giai điệu tươi tắn, trẻ trung của Xuân và Tuổi trẻ, ca khúc bất hủ của nhạc sĩ La Hối. Người chiến sĩ - nhạc sĩ đã nằm xuống khi tuổi đời chỉ vừa tròn phần tư thế kỷ, nhưng giai điệu valse tươi sáng ấy sẽ mãi còn vang vọng vào rất nhiều thế kỷ về sau.

ĐNO - 70 năm trước, sau khi ông công bố trường ca "Từ đêm Mười chín", nhà thơ Tế Hanh đã không ngần ngại ngợi ca đây là "một trong những trường ca xuất sắc nhất của thơ ca Việt Nam kháng chiến chống Pháp".

ĐNO - Cha mẹ đặt tên ông là Phan Huỳnh Điểu với ước mong con mình sẽ là con chim vàng, theo nghĩa của hai chữ Huỳnh Điểu. "Con chim vàng" ấy, trước khi khuất vào dáng núi xa, đã suốt 75 năm bay lượn trên bầu trời âm nhạc Việt và để lại cho đời hàng trăm ca khúc làm rung động trái tim nhiều thế hệ.

ĐNO - Ngày 29-4-2016, Lễ khai mạc Festival Huế lần thứ IX năm 2016 diễn ra ở Quảng trường Ngọ Môn - Đại Nội Huế bằng một chương trình nghệ thuật có chủ đề "Huế Đẹp và Thơ". Các "tín đồ" của thơ ca cảm thấy Huế gần lại với mình hơn, bởi tên chủ đề cũng là tựa đề tập thơ của một nhà thơ "học trò xứ Quảng ra thi", vì yêu cái đẹp của Huế mà để cho tứ thơ của mình bàng bạc khắp vùng đất Thần kinh.

ĐNO - 30 năm rong chơi ở cõi xa xăm nào đó, ông hẳn đã nói được những điều cần tỏ bày với người ông yêu thương. Chỉ những ai mến mộ tài năng ông mỗi khi đọc thơ, xem kịch của ông lại bùi ngùi niềm thương cảm. Giá như bài-hát-cuộc-đời-ông không dang dở...

ĐNO - Sinh thời, nhà văn Phan Du từng "tuyên ngôn" về nghề cầm bút: "Văn nghệ có thay đổi được thế giới này hay không đó là chuyện đang còn tranh luận. Nhưng điều hiển nhiên, không ai phủ nhận được, là văn nghệ có thể thay đổi tâm tính con người và thay đổi một cách sâu xa".

ĐNO - Thái Nghĩa cười thật tươi khi "cô bé lọ lem" dứt tiếng hát. Nụ cười thuần phác của một người cảm nhận được hạnh phúc đang gõ cửa trái tim mình. Anh chở điệu lý quê hương vào trong khúc hát thiếu nhi, còn cô bé lớp 7 thì mang điệu lý ấy dọc theo chiều dài sự nghiệp của mình.

ĐNO - Nếu gọi là hiện tượng văn học cũng không ngoa khi tác phẩm in ra chưa ráo mực đã được đường hoàng "đi" vào sách giáo khoa trường phổ thông bằng các trích đoạn tinh túy nhất. Đó là trường hợp Bài ca chim Chơ-rao của nhà thơ Thu Bồn.

ĐNO - Ở miền đất Quảng Nam-Đà Nẵng, dưới cái nhìn của giới nghiên cứu, nếu Nguyễn Văn Xuân "đậm đặc chất Quảng" trên văn đàn thì GS Hoàng Châu Ký là "cây đa cây đề" của nghệ thuật Tuồng truyền thống dân tộc. Đã 10 năm kể từ khi cây đại thụ Tuồng về cõi vĩnh hằng, nhưng những gì ông để lại cho đời vẫn mãi tươi rói những làn điệu lên bổng xuống trầm khi sân khấu Tuồng đỏ đèn trên cả nước.

ĐNO - Trên văn đàn, có nhà thơ viết trước sau chỉ khoảng 20 bài thơ, thế nhưng nhắc đến ông là người ta nhớ đến hai câu bất hủ Đưa tay ta vẫy ngoài vô tận/ Chẳng biết xa lòng có những ai?. Thế mới biết, đi vào trái tim nhân thế đâu cứ phải thiên kinh vạn quyển...

ĐNO - Đầu tháng 10 năm 1998, Bùi Giáng đang trên bước đường rong chơi quanh Sài Gòn thì bị ngã gây chấn thương sọ não. Dù được ê-kip bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy tận tâm cứu chữa nhưng ông đã trút hơi thở cuối cùng vào 2 giờ chiều ngày 7-10-1998.

ĐNO - Báo Ngày Nay năm 1939 khi đề cập chuyện bỏ búi tóc củ hành cố cựu ở nam giới đã đưa ra nhận định: "Cuộc cách mệnh có một lý tưởng lớn lao". Thế mà, một phụ nữ ở Đà Nẵng đương thời đã làm một "cuộc cách mệnh" có lẽ lớn lao hơn khi công nhiên cắt tóc ngắn, đi xe đạp và "ngầu" hơn nữa là làm báo và viết văn với bút danh Huỳnh Thị Bảo Hòa!

Báo Tiếng Dân gần 16 năm hoạt động, Huỳnh Thúc Kháng là cây bút chính luận sắc sảo qua suốt 1.766 số báo bằng quốc ngữ, công khai đấu tranh cho quyền lợi của dân tộc Việt Nam trong sự kiểm soát ngặt nghèo của thực dân đế quốc.

ĐNĐT - Võ Quảng là một trong số ít những cây bút mở đường, đặt những viên gạch khai phá đầu tiên vào buổi bình minh của nền văn học thiếu nhi Việt Nam. Suốt hơn nửa thế kỷ cầm bút và thủy chung với văn học thiếu nhi, Võ Quảng đã chứng minh điều mà ông hằng tâm nguyện: "Viết cho thiếu nhi là tình yêu và lẽ sống của tôi".

ĐNĐT - Nhà thơ đất Quảng Ngãi viết: "Tôi có may mắn quen nhiều người Quảng Nam, trong đó có những nhà văn nhà thơ. Nhưng đúng là tôi chưa thấy ai "đậm đặc chất Quảng" như nhà văn Nguyễn Văn Xuân".

Năm nay, 2017, kỷ niệm 110 năm sinh (1907-2017) và 50 năm ngày mất (1967-2017) của Nam Trân, một nhà thơ, một dịch giả, một nhà văn hóa, một nhà giáo dục xuất sắc, đồng thời cũng là một người con ưu tú của xứ Quảng.

Có những đời người sôi động, có những con người đa năng, và có những cuộc đời phong phú. Huỳnh Văn Chính có lẽ là một trong những con người như vậy.

Mỗi ngày đi qua, mỗi người bạn thoáng qua trong đời đều lưu giữ những mến thương trên dặm đường lang bạt với tình yêu văn nghệ khó phai. Một trong những người bạn thơ tuy gần gũi không nhiều, nhưng để lại trong tôi một hình ảnh đẹp, nhân ái và chân thành, đó là nhà thơ Nguyễn Ngọc Hạnh.

Cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp là cuộc thử lửa của cả dân tộc ta, đồng thời cũng là hiện thực sôi động, là nguồn nuôi dưỡng một thế hệ các nhà văn trưởng thành, trong đó có không ít các nhà văn Quảng Nam-Đà Nẵng.

Một bài thơ mà tác giả là hoàng tử Hồng Nhậm tặng cho thầy học vừa được phát hiện gần đây (năm 2011) tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam, đã cho biết nhiều điều thú vị về mối quan hệ thầy trò giữa một ông "tú tài già" người Tam Kỳ, Quảng Nam, với người mà sau này là vua Tự Đức.

Sáng 25-11 vừa qua, tại Thư viện Khoa học tổng hợp TP. Đà Nẵng đã diễn ra buổi ra mắt Chuyện xưa xứ Quảng (CXXQ), do Nhà Xuất bản Kim Đồng phối hợp Hội Văn nghệ dân gian Đà Nẵng tổ chức.

Tháng 11 vừa qua, Nhà Xuất bản Đà Nẵng phát hành cuốn hồi ký Cuộc đời tôi của ông Phạm Hồng Quang, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Đặc khu ủy Quảng Đà, nguyên Bí thư Đảng đoàn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Báo Đà Nẵng xin giới thiệu với bạn đọc bài viết của Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố Bùi Văn Tiếng in trong cuốn hồi ký cách mạng này.

Ở Quảng Nam, nhắc đến nghề mộc, không ai không biết làng mộc Kim Bồng, nay thuộc phường Thanh Hà, thành phố Hội An.

Nhà văn, nhà báo Trần Thanh Phương vừa bất ngờ cho ra mắt công trình sưu khảo Lời cuối với nhà văn đã đi xa, do NXB Hội Nhà văn ấn hành. Vì điều kiện hạn chế về tư liệu nên ông mới sưu tập được điếu văn, văn tế, lời tiễn biệt cuối cùng với 107 nhà văn cận và hiện đại, nhưng cũng đủ tái hiện phong phú, sinh động bức tranh văn học Việt qua cuộc đời và sự nghiệp của các nhà văn tiêu biểu, trong đó có nhiều nhà văn xứ Quảng.

Cuộc khởi nghĩa của Việt Nam Quang phục hội do hai nhân vật hàng đầu của Quảng Nam là Thái Phiên và Trần Cao Vân lãnh đạo có sự tham gia của vua Duy Tân diễn ra cách đây đúng 100 năm.

Đã một năm trôi qua, kể từ ngày Phan Huỳnh Điểu (11-11-1924 - 29-6-2015) về với đất Mẹ, về với con sông Hàn - về với tình yêu, nhưng những ca khúc của nhạc sĩ quê hương vẫn vang vọng trong lòng thính giả.

Nhà báo, nhà thơ, nhà văn Lê Minh Quốc (Báo Phụ nữ thành phố Hồ Chí Minh) là một người con xứ Quảng. Anh là một người rất đa tài và có nhiều tác phẩm xuất sắc.

Phạm Văn Hạng sinh năm 1942 (Nhâm Ngọ), tại làng Nam Ô, phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng. Xuân này, như ông bà tính, ông 75 tuổi.

Đã từ lâu, nhiều người quá quen thuộc với bài hát trữ tình Gửi em ở cuối sông Hồng.

Nguyễn Nhật Ánh muốn bỏ ngoài tai những nhiễu nhương sự đời, để dành tâm ý trong trẻo nhất viết cho thiếu nhi. Chỉ có giữ được sự trong trẻo, tránh những nhiễu nhương mới có thể viết đều đều cho thiếu nhi như Nguyễn Nhật Ánh.