.
"Bộ tứ sông Hồng"
* Sau khi nhạc sĩ Phó Đức Phương qua đời (ngày 19-9-2020 tại Hà Nội), một số anh em văn nghệ sĩ Đà Nẵng chuyện trò lúc trà dư tửu hậu, người cho rằng nhạc sĩ của Hồ trên núi này là một trong "Bộ tứ sông Hồng", người cho rằng đó là một trong "Tứ quái sông Hồng". Xin cho biết 4 người đó là ai và cách gọi nào đúng? (Trần Khánh, quận Hải Châu, Đà Nẵng).
.
.
  • Tại sao kim đồng hồ được chỉnh cố định 10: 10 trên quảng cáo?
    Tôi để ý thấy hầu hết các cửa hàng bán đồng hồ đều chỉnh đồng hồ trưng bày dừng ở vị trí 10 giờ 10 phút. Một anh bạn giải thích rằng người ta dừng ở giờ mặc định như thế là để tưởng niệm ông Abraham Lincoln, Tổng thống Mỹ bị ám sát ngày trước. Đề nghị Cửa sổ tri thức giải thích thêm. (Trần Nam Trung, phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Các đồ ăn, thức uống giã thuốc
    * Tôi nghe nói khi đang uống thuốc thì không được ăn bưởi, đậu xanh, vì các loại này làm cho thuốc mất tác dụng chữa bệnh? Chuyện này thực hư thế nào? (Nguyễn Mỹ Vân, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Cá voi một sừng
    * Tôi nghe nói có loại cá voi một sừng, sừng này rất quý hiếm. Xin quý báo giới thiệu về loài cá lạ này. (leuyen3002@...com).
    .
    .
  • Vườn hoa Diên Hồng
    Vườn hoa Diên Hồng ở Đà Nẵng còn có tên gọi dân gian là Vườn hoa Con Gà. Ngày nay, ít ai biết vì sao lại có các tên gọi như thế. Nhà nghiên cứu sử học Võ Văn Dật trong cuốn Lịch sử Đà Nẵng (1306-1975), NXB Nam Việt, CA, 2007, cho biết nhiều thông tin lý thú về điều này ở các trang 230, 231. Theo đó, sau khi Tourane (Đà Nẵng) được lập thành nhượng địa Pháp, người Pháp cho xây dựng Công trường Con Gà, đây là khu đất giới hạn bởi 4 tuyến đường: Đồng Khánh (nay là tuyến đường Hùng Vương), Guillemin (sau năm 1955 đổi thành Nguyễn Tri Phương, nay là tuyến đường Nguyễn Chí Thanh), Guyemer (nay là tuyến đường Phạm Hồng Thái), đường Galliéni (nay là tuyến đường Yên Bái).
    .
    .
  • Vải thao hay vải thô?
    * Được biết, làng dệt Mã Châu, thị trấn Nam Phước, huyện Duy Duyên (tỉnh Quảng Nam) có một sản phẩm gọi là "thao" nhưng tôi tra từ điển không thấy có từ "thao" này. Xin cho hỏi, phát âm theo giọng Quảng Nam, đây có phải là loại vải "thô" nghĩa là sơ sài, không được tinh xảo? (Phan Thế Tập, quận Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Ruột tượng
    Bút ký "Một thời làm báo" của nhà văn, nhà báo Hồ Duy Lệ đăng trên Báo Đà Nẵng ngày 21-6-2020 có đoạn: "Khi tôi còn mắt nhắm, mắt mở, là lúc các anh đang vội vã thu xếp đồ đoàn: muối vào lon, mắm vào lọ, gạo vào ruột nghé, mấy cái soong xâu một xâu". Xin cho hỏi, "ruột nghé" ở đây có phải là "ruột tượng" và công dụng của nó là gì? (Bùi Thành, quận Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Khôn cho người ta rái...
    * Câu tục ngữ "Khôn cho người ta rái, dại cho người ta thương" có tài liệu viết là "khôn cho người ta vái". Xin cho hỏi "rái" nghĩa là gì? Giữa "rái" và "vái" thì từ nào hợp nghĩa hơn? (Hồ Ngọc Anh, quận Liên Chiểu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Địa danh Cầu Hai
    * Bài Từ đèo Hải Vân đến sông An Cựu - Huế năm 1876 đăng ở trang 148 Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 6 (149)-2018 (Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thừa Thiên Huế) có đoạn: "Trạm Thừa Hóa ở xã Cao Đôi (Cầu Hai) huyện Phú Lộc, đầu triều Gia Long gọi là trạm Cao Đôi". Xin cho hỏi Cao Đôi có phải là tên xưa của Cầu Hai? (Trần Hoàng, quận Thanh Khê, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Giá tranh của họa sĩ Việt Nam
    * Chuyên mục Cửa sổ Tri thức ngày 28-6-2020 đề cập về tài hoa của các họa sĩ hàng đầu ở Việt Nam. Xin cho hỏi, tranh của họa sĩ Việt Nam được định giá như thế nào đối với thị trường tranh thế giới và khu vực? (Trần Thành, quận Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Mắt xanh, mắt trắng
    * Lâu nay tôi nghe nói theo cách của người xưa, "mắt xanh" chỉ sự bằng lòng với một ai đó. Gần đây mới biết còn có "mắt trắng" chỉ sự ngược lại. Xin cho biết xuất phát của hai từ này. (Mỹ Vân, Hòa Vang, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Ngã và ngả
    Có lần tôi viết "các ngả ba Tam Kỳ xưa" thì có anh bạn nói trong trường hợp này phải viết "ngã (dấu ngã) ba" mới đúng chính tả. Tôi tra "Từ điển tiếng Việt" của Viện Ngôn ngữ học do GS. Hoàng Phê chủ biên (NXB Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học, 1996), đúng là các tác giả dùng "ngã" (dấu ngã) để nói về các ngả ba, ngả tư.
    .
    .
  • Hải Thượng Lãn Ông sinh năm 1720 hay 1724?
    Về năm sinh của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, hiện các tài liệu ghi không đồng nhất giữa năm 1720 và 1724, theo quan điểm của quý báo, năm nào là khả tín? (Lê Hoàng, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • 8 họa sĩ hàng đầu của Việt Nam
    * Bài viết "Những vần thơ từ hình khối" đăng trên Đà Nẵng Online ngày 27-4-2020 cho biết những năm 1955-1957 Trường Mỹ thuật Việt Nam có mở khóa học lấy tên Tô Ngọc Vân để ghi nhớ công lao của một trong 8 họa sĩ hàng đầu của Việt Nam. Xin cho biết 8 họa sĩ này gồm những ai và công trạng của họ như thế nào? (Trần Hà Lộc, quận Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Đường Quảng Xương
    * Tôi nghe nói có một con đường đi ngang qua Trung tâm Hành chính huyện Hòa Vang có tên là Quảng Xương. Thế nhưng, được biết trước đây cũng có một đường phố tên Quảng Xương ở gần chợ Hàn, Đà Nẵng. Xin cho hỏi hai con đường này có "bà con" gì nhau không? (Trần Ngọc, Hòa Vang, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Thể loại 'tân cổ giao duyên'
    * Xin cho hỏi, "tân cổ giao duyên" ra đời từ bao giờ và do ai khởi xướng? (Hoàng Nam, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • "Ngón tay thối"
    * Biểu tượng "ngón tay thối" có nguồn gốc từ đâu và vì sao bị "lên án" nếu đưa ra biểu tượng này? (Trần Văn Tam, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Dropbox
    Tôi nghe mấy anh em làm báo nói với nhau rằng, dùng Dropbox rất tiện lợi, có thể lưu trữ dữ liệu và truy cập mọi lúc mọi nơi thông qua Internet. Xin cho hỏi, Dropbox ra đời như thế nào và cách sử dụng ra sao?
    .
    .
  • Khắc phục vết xước trên màn hình cảm ứng
    Điện thoại di động của tôi thỉnh thoảng bị mấy vết xước trông rất khó chịu. Tôi có nghe bạn bè chỉ mấy mẹo vặt để khắc phục tình trạng này, tuy nhiên vẫn mong muốn quý báo có hướng dẫn cụ thể hơn. (Hoàng Mỹ, Thanh Khê, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Về địa danh chợ Dinh
    Bạn tôi người Huế, thường hát ru cháu: "Ru con con théc cho muồi. Để mẹ đi chợ mua vôi ăn trầu. Mua vôi chợ Quán, chợ Cầu. Mua cau Nam Phổ, mua trầu chợ Dinh. Chợ Dinh bán áo con trai. Triều Sơn bán nón, Mậu Tài bán kim".
    .
    .
  • Nhà Gươl, nhà Moong
    * Tôi đang xem một bài báo nọ nói về học sinh Cơ tu học trực tuyến thời Covid-19 tại nhà Rông thì con tôi bảo người Cơ tu không có nhà Rông mà chỉ có nhà Gươl. Xin cho hỏi, nhà Gươl của đồng bào Cơ tu được xây dựng như thế nào và ngoài ra còn có loại nhà nào nữa? (Mỹ Quang, Hòa Vang, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Rượu cần
    * Rượu cần là đặc sản của các dân tộc thiểu số nào ở Việt Nam? Cách chế biến, cách uống loại rượu đặc biệt này như thế nào?
    .
    .
  • Nhân vật thứ tư trong "An Nam tứ đại phú"
    * Dân gian có câu "Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Định" để nói về 4 người giàu nhất Việt Nam thời trước. Tuy nhiên, ở vị trí thứ tư, có người cho rằng không phải "tứ Định" mà là một người khác. Quý báo có thể thông tin rõ hơn về chuyện này? (Trần Thanh Nam, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Kỹ thuật ECMO chữa bệnh nhân Covid-19
    *Đọc báo, tôi thấy một số bệnh nhân Covid-19 tình trạng nặng phải được can thiệp bằng cách cho chạy máy ECMO. Xin cho hỏi máy ECMO là gì và hoạt động như thế nào? (Mai Thành, Sơn Trà, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Cá Anh vũ tiến vua
    * Cá Anh vũ là loại cá như thế nào mà ngày xưa thường được dùng để tiến vua? Ngày nay loại cá quý hiếm này được tìm thấy ở đâu? (Lê Quang Ngọc, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Đan đát hay đan lát?
    * Trong bài "Thăng trầm nón lá La Bông" đăng trên Báo Đà Nẵng cuối tuần ngày 23-2-2020 có nhắc đến nghề đan đát/lát ở thôn Yến Nê, xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng. Xin cho hỏi, chính xác là nghề đan đát hay đan lát? (Trần Văn Quang, Hòa Vang, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Thước Lỗ Ban
    * Thước Lỗ Ban có nguồn gốc như thế nào và công dụng cụ thể của nó ra sao? (Nguyễn Tâm Trí, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Khác biệt giữa vi khuẩn và virus
    * Tôi nôm na hiểu rằng virus nguy hiểm hơn vi khuẩn nhưng chưa biết tường tận về hai loại "vi" gây nên dịch bệnh này. Xin quý báo giải thích. (Trần Mỹ Nữ, Thanh Khê, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Kỷ lục thế giới về tính số pi (π)
    * Khoảng 4-5 năm trước, tôi có đọc tài liệu nói về việc các nhà toán học và khoa học máy tính đã dựa vào máy móc hiện đại để mở rộng khả năng biểu diễn thập phân của số pi (π) lên tới khoảng trên 13.000 tỷ chữ số. Xin cho hỏi, kỷ lục này đến nay có bị phá vỡ hay vẫn giữ nguyên như cũ?
    .
    .
  • Trứng gà đầu to đầu nhỏ
    Tại sao trứng gà có đầu to đầu nhỏ? Có trứng lại có tới 2 lòng đỏ? (Trần Mỹ Anh, Hải Châu, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Vị trí danh dự trong chiêu đãi ngoại giao
    * Trong các buổi gặp gỡ, chiêu đãi mang tính ngoại giao, chủ và khách phải tuân theo những lễ nghi nào? Việc bố trí chỗ ngồi được thực hiện ra sao? (Phạm Thị Hoài, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Chữ Việt gốc Pháp đồng âm khác nghĩa
    * Từ "cua" trong cụm từ "cua gái", từ "ga" trong "hố ga", từ "băng" trong "ghế băng" có phải là những từ gốc tiếng Pháp? Xin quý báo giới thiệu một số chữ Việt gốc Pháp đồng âm khác nghĩa. (Nguyễn Mỹ Nữ, Hòa Vang, Đà Nẵng)
    .
    .
  • Tác giả bài thơ "Bán dạ tam bôi tửu"
    * Bài thơ Bán dạ tam bôi tửu có 4 câu: "Bán dạ tam bôi tửu/ Bình minh sổ trản trà/ Nhật nhật cứ như thử/ Lương y bất đáo gia" lâu nay được cho là sáng tác của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thế nhưng, Tết rồi có anh bạn cho rằng điều này chưa chính xác. Xin cho hỏi quan điểm của quý báo? (Trần Quang, Hải Châu, Đà Nẵng).
    .
    .
  • Cách gọi thời gian theo sách cũ
    * Trong sớ văn, gia phả, bi ký... thường có những cụm từ ghi thời gian theo chữ Hán, ví dụ như: "Canh Tý niên, quế nguyệt trung hoán". Trong đó có một số từ không thông dụng. Xin quý báo giải thích giùm. (Nguyenhonghanh@...)
    .
    .
  • Các loại mai vàng
    * Dạo qua các chợ hoa Tết, tôi nghe người ta nói mai vàng có giá trị hơn mai đỏ. Xin quý báo giải thích giùm, vì sao lại như vậy? (Hà My, quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng).
    .
    .
.
.
.
4_an
.
.