.
  • Nắp ấm - cây thuốc có trong Sách Đỏ
    Ngày xưa, mỗi dịp Tết Đoan Ngọ, mẹ tôi thường sai mấy anh em đi tìm hàng chục loại cây lá về bằm phơi để dành nấu uống thay nước chè quanh năm. Cây Nắp ấm là một thành phần không thể thiếu trong hỗn hợp lá Mồng Năm đó.
    .
    .
  • Cần bảo tồn cây thuốc Lá khôi
    Lá khôi là vị thuốc chữa đau bụng, đau dạ dày trong nhân dân. Việc sử dụng này xuất phát từ kinh nghiệm nhân dân miền ngược vùng Lang Chánh, Ngọc Lạc, tỉnh Thanh Hóa thường dùng lá Khôi chế biến, sắc uống chữa đau bụng.
    .
    .
  • Cây thuốc quý thường gặp ven biển
    Gai ma vương là loài cây thuốc quý có phân bố ở ven biển miền Trung, nhưng đang bị đe dọa diệt chủng, đã được đưa vào Sách Đỏ Việt Nam với cấp đánh giá "hiếm" (bậc R).
    .
    .
  • Ráy leo làm thuốc
    Nhờ đối chiếu hình ảnh trong "Thực vật chí Trung quốc" mà gần đây tôi mới phát hiện tấm ảnh chụp một cây ráy leo có cuống hoa dài bằng chiều dài chiếc lá trên rừng Bà Nà - Núi Chúa là một cây quý hiếm có trong Sách Đỏ Việt Nam, đó là cây Ráy leo Kerr hay Cơm lênh nhỏ - Pothos kerrii.
    .
    .
  • Rau ngót Nhật - Biến hoa sông Hằng
    Sau khi Báo Đà Nẵng cuối tuần đăng bài "Lá diễn hay rau Gan heo", có bạn đọc phản hồi cho tôi biết có một số tài liệu phổ biến trên mạng cho rằng Lá diễn - Dicliptera chinensis là cây Rau ngót Nhật.
    .
    .
  • Lá diễn hay Rau gan heo
    Một lần cùng lương y Lâm Quang Thành đến thăm một ngôi chùa ở thành phố Mỹ Tho (Tiền Giang), thấy vườn chùa có trồng vạt rau lạ, nghe nói nấu canh ăn ngon như rau ngót, tôi đã xin mẫu đem về TP Hồ Chí Minh, nhờ TS Võ Văn Chi, tác giả Từ điển cây thuốc Việt Nam, định danh mới biết đó là cây Lá diễn.
    .
    .
  • Mảnh cộng hay cây Bìm bịp
    "Tháng ba hồng hạc đã về/ Chao đôi cánh mỏng, nghiêng che nắng chiều". Đó là mấy câu cảm thán khi lần đầu tiên, sau 3-4 năm trồng, tôi mới tận mắt thấy cụm hoa Mảnh cộng, mọc thành bông rủ xuống, với đôi tràng hoa màu đỏ, trông như những cánh chim hồng hạc từ đâu bay về.
    .
    .
  • Cỏ sư tử chín đầu hay Thuốc trúng dại
    "Thơ đến từ đâu" là tên một quyển sách khá hay của vị bác sĩ lấn sân lĩnh vực văn chương. Với tôi, thơ có thể đến từ tột cùng đau khổ, mà cũng có thể đến từ những giây phút sung sướng khi đang "xớ rớ" làm khoa học một cách bất đắc dĩ.
    .
    .
  • Sâm đá hay Nhương lê kim cang
    Một đồng nghiệp từ Nhà điều dưỡng tình thương Suối Hoa (huyện Hòa Vang Đà Nẵng) gửi cho tôi ảnh một cây thuốc gọi là "Sâm đá" hay "Sâm xuyên đá" mà có người mang đến kèm lời đồn đại rằng đó là loài sâm quý mới phát hiện ở Hoàng Liên Sơn, "là bậc thầy của các loại sâm ở núi rừng phía bắc".
    .
    .
  • Bạch hạc chữa bệnh ngoài da…
    Cây Bạch hạc đã từng là vị thuốc cứu tinh cho nhiều bệnh ngoài da như ghẻ lác, hắc lào, lang ben... một thời hoành hành trong các khu ký túc xá trường học những năm bao cấp do điều kiện đời sống, môi trường vô cùng thiếu thốn, đến nổi người ta vẫn nói đùa rằng: "Không có ghẻ, không được phát thẻ sinh viên".
    .
    .
  • Ý thức bảo tồn, phát triển
    Giải thưởng nhiếp ảnh Syngenta (Anh) nhằm mục đích thu hút sự quan tâm của mọi người về an ninh lương thực và môi trường. Các tác phẩm năm nay mang chủ đề "Phát triển – Bảo tồn" được trưng bày tại thủ đô London từ ngày 9 tới 28-3. Những người đoạt giải sẽ được công bố vào ngày 8-3 tới.
    .
    .
  • Lan gấm - Thạch tàm
    Bạn Nguyễn Thị Như Quý từ tòa soạn tạp chí Cây thuốc quý ở Hà Nội có chuyển cho chúng tôi một câu hỏi của bạn đọc nhờ định danh một cây thuốc gọi là "Sâm đá" có nhiều ở vùng Con Cuông, Nghệ An, hiện được nhiều người dân khai thác bán cho các cơ sở thu mua.
    .
    .
  • Ô rô - cây thuốc kháng sinh
    Ô rô là cây thuốc kháng sinh mạnh, điều trị cho những người bị thương rất hiệu quả, là cứu tinh cho nhiều thương bệnh binh ở bưng biền trong hai cuộc kháng chiến trước đây.
    .
    .
  • Nói thêm về Lá đắng
    Lá đắng (dân gian gọi Mật gấu, Kim thất tai) có khả năng kháng khuẩn, kháng nấm, kháng ký sinh trùng, diệt sán và côn trùng, kháng sốt rét, kháng ung thư và tác dụng gây độc tế bào, chống gây đột biến...
    .
    .
  • Cây Bông ổi
    Ở quê, tuổi thơ gắn với cây Bông ổi với việc hay hái quả chín đen ăn ngon lành, còn cô bé nhà bên thì thích ngắt các bông hoa bé xíu, xếp chồng lên nhau thành vòng hoa đeo ở trên cổ hoặc cổ tay, cổ chân như những món đồ trang sức.
    .
    .
  • Cơm cháy chữa chiết thương
    Một giảng viên bộ môn dược liệu ở trường đại học y dược, có mang đến nhà tôi một cây thuốc, nhờ định danh. Nhờ mẫu có cả hoa, nên thoạt nhìn tôi đã xác định được "ngay và luôn" là cây Cơm cháy.
    .
    .
  • Đậu ván giải độc bổ tỳ
    Đậu ván là cây trồng lâu đời và phổ biến ở Việt Nam. Nhân dân thường trồng thành giàn ở đầu ngõ, góc sân, bờ ao, vừa che bóng mát, vừa để lấy quả non làm rau ăn, lấy hạt quả già để nấu chè, rang thơm nấu nước uống,…
    .
    .
  • Rẻ quạt tán kết tiêu đàm
    "Rẻ quạt tán kết, tiêu đàm/ Lá ngậm viêm họng, rễ làm thuốc ho". Đó là câu vè chúng tôi soạn làm nhãn thuốc, giúp nhớ tính năng vị thuốc tại các phòng khám thuốc nam Tuệ Tĩnh đường.
    .
    .
  • Vị thuốc, bài thuốc từ Cây dâu
    Dâu là một cây thuốc quen thuộc nhưng khá đặc biệt. Đó là tất cả các bộ phận của cây dâu, thậm chí cả các thành phần ký sinh, ký gửi trên cây dâu đều được Đông y sử dụng làm thuốc.
    .
    .
  • Lạc tiên mát gan an thần
    Lạc tiên (ở Quảng Nam, Đà Nẵng thường gọi là dây Bầu đường, ở Nam bộ gọi là dây Nhãn lồng hay Chùm bao, tên khoa học Passiflora foetida L., thuộc họ Lạc tiên – Passifloraceae), là cây thuốc an thần mới được Đông y Việt Nam nghiên cứu ứng dụng theo kinh nghiệm của… Tây y.
    .
    .
  • Đuôi chuột thanh nhiệt, giảm đau
    Cách đây gần mười năm, ra Hà Nội dự ngày hội Đông y và sức khỏe cộng đồng, ghé mắt xem một số cây thuốc nam được ban tổ chức trưng bày trên sân khấu Trung tâm Triển lãm Vân Hồ, bất ngờ bắt gặp một loài cây có mọc "cùng nơi chi xứ" ở quê mình, tôi mới biết đó là cây Đuôi chuột.
    .
    .
  • Ngũ trảo
    Chung quanh một trường trung học cơ sở trên đường Trưng Nữ Vương, Đà Nẵng có khá nhiều cây Ngũ trảo thuộc hàng "cổ thụ", cao đến 5-7m.
    .
    .
  • Mắc cỡ trừ thấp an thần
    "Nâng nhẹ một cây lá xếp trong tay lá ngủ thật mê say". Không biết có phải do lời bài hát "Hoa trinh nữ" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh mà cây Mắc cỡ (còn có tên Ngủ ngày, Xấu hổ) được gọi khá phổ biến là Trinh nữ.
    .
    .
  • Dền gai làm thuốc
    Dền gai hay Rau dền gai là loài cây mọc hoang khắp nơi, trong vườn, ngoài bãi, ven đường, quanh các khu dân cư. Nếu biết sử dụng, loài cây dại này sẽ trở thành vị thuốc quý trong nhiều bài thuốc hay.
    .
    .
  • Dưới bóng cây Kơ nia
    "Bóng cây Kơ nia" là bài hát nổi tiếng do nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc từ lời thơ Ngọc Anh. Có thể nói chính nhờ ca khúc của hai tác giả quê Đà Nẵng, Quảng Nam mà cây Kơ nia đã trở nên nổi tiếng trong cả nước, trở thành loài cây biểu tượng của Tây Nguyên.
    .
    .
  • Chát ngấy hay Ngấy hương
    Có lần về quê, ghé nhà anh Cao Văn Thuận chuyên khai thác thuốc nam ở xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang, tôi được mời một ly nước lá có vị chát đậm, mùi thơm thoang thoảng, gợi nhớ một hương vị nổi trội trong nước lá mùng năm mà tuổi thơ chúng tôi một thời gắn bó.
    .
    .
  • Rau má lá rau muống
    Rau má lá rau muống còn có tên Rau má tía, Rau chua lè, Nhất điểm hồng, Dương đề thảo,… tên khoa học là Emilia sonchifolia (L) DC, thuộc họ Cúc - Asteraceae.
    .
    .
  • Rau má thanh nhiệt giải độc
    "Rau má giải độc, bổ âm/ Nhuận gan, lợi tiểu, lại cầm huyết rong". Đó là câu vè chúng tôi soạn để tóm tắt tính năng vị thuốc rau má tại các phòng thuốc nam Tuệ Tĩnh đường.
    .
    .
  • Râu mèo chữa bệnh tiết niệu
    Râu mèo là cây thảo lâu năm, cao khoảng 0,5-1m. Thân vuông, thường có màu nâu tím. Lá mọc đối, có cuống ngắn, chóp nhọn, mép khía răng to.
    .
    .
  • Ba chạc
    Ba chạc là cây bụi ưa sáng, chịu được hạn và có thể sống được trên nhiều loại đất khác nhau. Cây thường gặp ở các vùng đồi, rừng thứ sinh, rừng thưa hoặc trong các rú bụi ở vùng đồng bằng.
    .
    .
  • Lăng tiêu - hoa cây thuốc
    Mùa này, qua một số con phố ở Đà Nẵng, thỉnh thoảng bắt gặp những giàn cây leo nở rộ hoa hình chuông, màu hồng điều rất kiêu sa.
    .
    .
  • Thuốc nam chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ
    Suy nhược thần kinh, mất ngủ là bệnh hay gặp ở người trung niên và cao tuổi. Dưới đây xin giới thiệu một số bài thuốc hay điều trị bệnh này theo tài liệu "53 bài thuốc Đông y" của cố giáo sư, lương y Lê Minh Xuân, nguyên Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc thành phố Hồ Chí Minh biên soạn.
    .
    .
  • Bọ mẩy chữa sốt mùa hè
    Cách đây 15 năm, một đồng nghiệp là lương y Trần Đình Niên giới thiệu cho tôi biết ông đã phát hiện cây Bọ mẩy có mọc hoang ở xã Hòa Nhơn.
    .
    .
  • Cỏ Ban hay Nọc sởi
    Xin mượn tựa đề tác phẩm văn học đã được chuyển thể thành phim cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh "Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh"...
    .
    .
.
.
.
.
.