Quá trình hội nhập và phát triển, Đà Nẵng vẫn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc. Điều đó được thể hiện qua những mái đình vẫn trầm tư, lắng đọng cùng với thời gian…
Trong cuộc sống của người Việt, đình làng đã khẳng định giá trị, ý nghĩa trong đời sống văn hóa, xã hội của mỗi cộng đồng dân cư. Thời gian qua, thành phố Đà Nẵng đã có những bước tiến vượt bậc trong việc huy động các cấp, các ngành, các tầng lớp nhân dân tham gia công tác xã hội hóa các hoạt động trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa. Đặc biệt, với sự chung tay của cộng đồng dân cư, đến nay những ngôi đình ở Đà Nẵng vẫn còn giữ nguyên được giá trị vốn có của mình và mãi gần gũi với tâm hồn người dân Đà Nẵng.
Có người nói rằng, nhìn vào ngôi đình nơi nào, sẽ biết được đời sống văn hóa tinh thần của cộng đồng dân cư nơi đó. Thật vậy, sau 15 năm chia tách Đà Nẵng-Quảng Nam, đến nay, nhiều ngôi đình, nhiều di tích lịch sử văn hóa đã được trùng tu, tôn tạo, thể hiện rõ đời sống văn hóa, tinh thần ở cơ sở từng bước đi vào chiều sâu, tác động tích cực đến nhiều lĩnh vực đời sống xã hội. Văn hóa đã trở thành động lực phát triển, trở thành nền tảng tinh thần của xã hội. Ông Trần Quang Thanh, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL thành phố Đà Nẵng cho biết: Hiện nay, trên địa bàn thành phố Đà Nẵng có 16 di tích cấp quốc gia, 37 di tích cấp thành phố và gần 200 di tích đã được kiểm kê. Từ năm 2006 đến năm 2010 có 14 di tích (đã được xếp hạng) được trùng tu tôn tạo, với kinh phí ước khoảng 29 tỷ đồng. Trong đó, nhân dân đóng góp một phần không nhỏ.
Năm 2011, Sở đã tham mưu cho UBND thành phố và Bộ VH-TT&DL tiếp tục đầu tư trùng tu các đình Phong Lệ, đình Dương Lâm, Khu di tích K.20, chuẩn bị đầu tư trùng tu các đình Khuê Bắc (phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn) và đình Đại La (xã Hòa Sơn, huyện Hòa Vang) với tổng kinh phí hơn 7,1 tỷ đồng.
Đến nay, ở Đà Nẵng hầu hết các di tích cấp quốc gia và cấp thành phố đã được trùng tu, tôn tạo bảo đảm đúng theo quy trình Luật Di sản Văn hóa và Quy chế bảo quản, trùng tu di tích. Nhiều di tích được trùng tu khá bài bản và đồng bộ như đình làng Thạc Gián, Nhà thờ tiền hiền làng An Hải và Thoại Ngọc Hầu, đình làng Túy Loan, đình Dương Lâm, đình Đà Sơn, đình Hòa Mỹ, đình Mỹ Khê, đình Bồ Bản…
Trong mỗi người con đất Việt, đình làng đã trở thành hình ảnh thân thương, chất chứa bao kỷ niệm và ân tình. Nó ghi lại những chiến tích anh hùng của nhân dân về cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, bảo vệ quê hương, đất nước. Ở những đình làng, di tích, trong các dịp lễ hội, con người có cơ hội gặp gỡ, gần gũi nhau, cùng cầu mong mưa thuận gió hòa, tổ tiên phù hộ và những điều tốt lành trong cuộc sống. Lễ hội đình làng còn nhắc nhở mọi người luôn tự hào về một quá khứ hiển linh, cho dù trải qua bao năm tháng, tên đất, tên làng vẫn còn được lưu giữ, trường tồn mãi.
Năm 2012, Trung tâm Quản lý di sản thành phố Đà Nẵng sẽ điều tra, khảo sát và tiếp tục tham mưu cho thành phố về công tác trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản trên địa bàn; thực hiện điều tra, thám sát hoặc tiến hành khai quật khảo cổ nhằm có nhận thức đầy đủ về quy mô, kiểu kiến trúc các di tích trong quá khứ, làm căn cứ cho việc phục dựng di tích được chính xác. Tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của nhân dân về việc bảo vệ các di tích; công bố các hồ sơ về trùng tu, tôn tạo di tích tại địa điểm thích hợp ở địa phương để nhận sự góp ý của người dân; đồng thời vận động từ nhiều nguồn với phương châm xã hội hóa nhằm tăng cường nguồn kinh phí cho công tác trùng tu, bảo tồn di tích trên địa bàn.
Bài và ảnh: ĐẶNG VĂN NỞ
